Przez dziewięć lat limit wynosił 200 000 złotych i wielu przedsiębiorców zdążyło się do tej liczby tak przyzwyczaić, że traktowali ją jak naturalną granicę rzeczywistości. Od 1 stycznia 2026 roku to się zmieniło. Nowy próg zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 złotych i dla części firm oznacza to realną ulgę – mniej formalności, niższe koszty obsługi, więcej spokoju.
Tylko że za prostą zmianą liczby kryje się kilka szczegółów, które mogą Cię zaskoczyć. Kto faktycznie na tym zyskuje? Kto myśli, że zyskuje, a naprawdę nie? I co zrobić, jeśli chcesz wejść w to zwolnienie od nowego roku? W tym artykule odpowiadamy na te pytania bez owijania w bawełnę.
Czym jest zwolnienie podmiotowe z VAT?
Zacznijmy od podstaw, bo to ważne, żeby dobrze rozumieć, o czym mówią przepisy.
Zwolnienie podmiotowe z VAT (art. 113 ustawy o VAT) oznacza, że jeśli Twoja roczna sprzedaż nie przekracza określonego progu, nie musisz rejestrować się jako podatnik VAT czynny. W praktyce to oznacza:
- nie wystawiasz faktur z VAT,
- nie składasz deklaracji VAT,
- nie wpłacasz VAT-u do urzędu,
- nie masz też prawa do odliczania VAT od zakupów.
To rozwiązanie, które sprawdza się przede wszystkim dla małych firm świadczących usługi lub sprzedających towary głównie klientom indywidualnym (B2C) albo małym firmom, które same nie są VAT-owcami. Jeśli pracujesz z dużymi firmami, które chcą odliczać VAT od Twoich faktur – zwolnienie może Cię de facto wykluczyć z ich grona dostawców. Ale o tym więcej za chwilę.
Co konkretnie zmieniło się od 1 stycznia 2026 roku?
Próg sprzedaży uprawniający do zwolnienia wzrósł z 200 000 zł do 240 000 zł. To pierwsza taka zmiana od 2017 roku – przez dziewięć lat limit stał w miejscu, mimo inflacji i wzrostu cen.
Zmiana wynika bezpośrednio z nowelizacji ustawy o VAT z czerwca 2025 roku i dotyczy zarówno:
- firm, które dopiero zaczynają działalność i chcą skorzystać ze zwolnienia,
- firm, które były dotychczas na zwolnieniu i sprawdzają, czy mogą na nim pozostać,
- firm, które w 2025 roku wpadły w VAT przez przekroczenie progu 200 000 zł – i teraz mają szansę z niego wyjść.
Ten ostatni przypadek jest szczególnie istotny, dlatego poświęcimy mu osobny akapit.
Kto może skorzystać z nowego limitu – konkretne przypadki
Przypadek 1: Nie przekroczyłeś/przekroczyłaś 200 000 zł w 2025 roku
Jesteś w komfortowej sytuacji. Możesz bez zmian korzystać ze zwolnienia w 2026 roku – nowy limit tylko zwiększa Twoją przestrzeń do wzrostu, zanim pojawi się obowiązek rejestracji do VAT.
Przypadek 2: W 2025 roku przekroczyłeś/przekroczyłaś 200 000 zł, ale nie przekroczyłeś/przekroczyłaś 240 000 zł
To jest najciekawsza sytuacja. Masz prawo wrócić do zwolnienia z VAT od 1 stycznia 2026 roku.
Przepisy przejściowe wyraźnie to przewidują: jeśli Twoja sprzedaż w 2025 roku zmieściła się w przedziale 200 001–240 000 zł, możesz od nowego roku zrezygnować z VAT-u.
Ważne zastrzeżenie: rok 2025 rozliczasz nadal na starych zasadach. To znaczy, że jeśli przekroczyłeś/przekroczyłaś próg 200 000 zł w 2025 roku, byłeś/byłaś zobowiązany/zobowiązana do rejestracji jako czynny podatnik VAT i do opłacania podatku do końca tego roku. Nowe przepisy nie działają wstecz.
Przypadek 3: W 2025 roku przekroczyłeś/przekroczyłaś 240 000 zł
Nowy limit Cię nie obejmuje. Musisz pozostać czynnym podatnikiem VAT i rozliczać podatek na dotychczasowych zasadach.
Przypadek 4: Dopiero zaczynasz działalność w 2026 roku
Jeśli rejestrujesz firmę w 2026 roku i Twoja planowana roczna sprzedaż nie przekroczy 240 000 zł – możesz od razu skorzystać ze zwolnienia. Limit dla nowych firm liczy się proporcjonalnie do liczby miesięcy działalności w roku (tzw. limit „na start”).
Jak wrócić do zwolnienia? Krok po kroku
Jeśli jesteś w przypadku 2, czyli Twoja sprzedaż w 2025 roku wyniosła między 200 001 a 240 000 zł – oto co powinieneś/powinnaś zrobić:
Krok 1: Sprawdź dokładnie swoje obroty za 2025 rok Wlicz całą sprzedaż opodatkowaną. Pamiętaj, że do limitu nie wlicza się m.in. sprzedaży środków trwałych ani transakcji zwolnionych przedmiotowo z VAT (np. usług finansowych czy edukacyjnych, jeśli je świadczysz).
Krok 2: Złóż zgłoszenie VAT-R Żeby wyrejestrować się jako czynny podatnik VAT, musisz złożyć formularz VAT-R (zaktualizowany) – czyli poinformować urząd skarbowy, że rezygnujesz z rozliczania VAT od 1 stycznia 2026 roku.
Krok 3: Poinformuj swoich kontrahentów Jeśli wystawiałeś/wystawiałaś faktury z VAT, kontrahenci musą wiedzieć, że od nowego roku Twoje faktury będą wyglądać inaczej – bez stawki i kwoty podatku.
Krok 4: Skoryguj oprogramowanie Zaktualizuj ustawienia w programie do fakturowania – usuń stawkę VAT z szablonów faktur i zadbaj o prawidłowy opis na dokumentach (faktura bez VAT ze wskazaniem podstawy zwolnienia).
Krok 5: Skonsultuj się z księgową Zanim zdecydujesz, warto policzyć, czy zwolnienie z VAT rzeczywiście Ci się opłaca. W niektórych branżach – i przy określonej strukturze kosztów – bycie VAT-owcem jest korzystniejsze finansowo, nawet jeśli nie musisz nim być.
Kiedy zwolnienie z VAT NIE jest dobrym pomysłem?
To jest pytanie, które wiele osób pomija – i to błąd. Zwolnienie z VAT to nie zawsze zysk. Są sytuacje, w których warto zostać czynnym podatnikiem VAT, nawet jeśli nie musisz.
Gdy Twoi klienci to firmy odliczające VAT (B2B)
Jeśli fakturujesz głównie firmy, które same są VAT-owcami i odliczają podatek od Twoich faktur, Twoja cena netto jest dla nich kluczowa. Jako nievatowiec możesz być postrzegany/postrzegana jako „droższy” dostawca – bo kontrahentem nie odliczy u siebie żadnego podatku.
Gdy masz wysokie koszty firmowe z VAT-em
Jeśli kupujesz dużo maszyn, sprzętu, surowców czy usług z VAT-em, który mógłbyś/mogłabyś odliczać – rezygnacja ze statusu VAT-owca oznacza, że te koszty wchodzą Ci do firmy w cenie brutto. W pewnych przypadkach może to być droższe niż korzyść z prostszej księgowości.
Gdy planujesz szybki wzrost
Jeśli Twoje obroty zbliżają się do 240 000 zł i wiesz, że za rok mogą przekroczyć ten próg – zastanów się, czy nie lepiej pozostać przy VAT-ie teraz i uniknąć zamieszania z ponowną rejestracją za kilkanaście miesięcy.
Czego nie wlicza się do limitu 240 000 zł?
To ważna techniczna kwestia, która często skutkuje błędami przy samodzielnym liczeniu obrotów. Do limitu sprzedaży nie wliczasz:
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość (jeśli ją prowadzisz),
- sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych objętych amortyzacją,
- transakcji dotyczących nieruchomości zwolnionych z VAT,
- usług finansowych i ubezpieczeniowych zwolnionych przedmiotowo,
- usług edukacyjnych zwolnionych przedmiotowo.
Jeśli nie jesteś pewien/pewna, jakie pozycje z Twoich przychodów wchodzą do limitu – najlepiej sprawdzić to z księgową, zanim samodzielnie dojdziesz do wniosku, że się kwalifikujesz.
Czy zwolnienie z VAT a KSeF to dwie osobne sprawy?
Tak, i warto to wyraźnie powiedzieć, bo oba tematy pojawiają się w 2026 roku jednocześnie i bywają mylone.
Zwolnienie podmiotowe z VAT dotyczy tego, czy w ogóle rejestrujesz się jako podatnik VAT i rozliczasz podatek.
KSeF (Krajowy System e-Faktur) dotyczy sposobu wystawiania faktur przez czynnych podatników VAT.
Jeśli korzystasz ze zwolnienia z VAT – obowiązek wystawiania faktur przez KSeF Cię nie dotyczy. Nie jesteś podatnikiem VAT czynnym, więc nie masz ani obowiązku, ani możliwości działania w tym systemie.
Jeśli natomiast jesteś czynnym podatnikiem VAT – KSeF od kwietnia 2026 roku jest dla Ciebie obowiązkowy, niezależnie od wysokości Twoich obrotów (z wyjątkiem tymczasowych odroczeń dla mikrofirm). Więcej o KSeF możesz przeczytać w naszym poprzednim artykule.
Podsumowanie – zanim podejmiesz decyzję
Nowy limit 240 000 zł to realna ulga dla małych firm. Ale decyzja o skorzystaniu ze zwolnienia lub rezygnacji z niego powinna wynikać z kalkulacji, a nie z automatycznego wyboru „mniej papierów = lepiej”.
Zanim zdecydujesz, odpowiedz sobie na trzy pytania:
- Kim są Twoi główni klienci – osoby prywatne czy firmy, które odliczają VAT?
- Jak wysokie masz koszty firmowe z VAT-em do odliczenia?
- Jak bardzo Twoje obroty zbliżają się do nowego limitu i jakie masz plany na wzrost?
Jeśli odpowiedzi na te pytania nie są dla Ciebie jednoznaczne – to jest właśnie sytuacja, w której rozmowa z lokalną księgową może oszczędzić Ci pieniędzy i niepotrzebnych komplikacji.
🔍 Masz pytania dotyczące swojej sytuacji księgowej? Zadzwoń lub odwiedź nasze biuro w Siedlcach – chętnie pomożemy Ci poukładać finanse i działać bez stresu.
📞 505 328 853 📍 ul. Bp. I. Świrskiego 25, 08-110 Siedlce
